Inleiding

Eén van de systemische, natuurlijke uitgangspunten of krachten, is Rangorde.

De betekenis van het woord Rangorde binnen Vitamine HBS (de liefdevolle samenwerking tussen het Holistisch Mensbeeld, de basisprincipes van het Boeddhisme en de uitgangspunten van het Systemisch Werken), wijkt af van de reguliere betekenis: rangorde is een geordende rij of structuur op basis van hiërarchie, belangrijkheid, of specifieke criteria zoals lengte, leeftijd of tijd.

Binnen Vitamine HBS gaat het bij rangorde NIET om hiërarchie of belangrijkheid. Het gaat om de ROL die iemand in een systeem heeft. Waarbij een systeem ontstaat als er twee of meer mensen bij elkaar zijn.

De rol is afhankelijk van het onderwerp dat aan de orde is. Iemand die in dat onderwerp het ‘beste thuis is’, is hoogste in rangorde. Bij ‘het beste thuis zijn in’ gaat het niet alleen om verstandelijke kennis maar zeker ook over ervaring.

Het gaat alleen om de hoogste in rangorde. Er zijn geen nummers twee, drie enzovoorts.

Mensen die vaker over Vitamine HBS hoorden of lazen, weten dat bij elke systemische kracht – dus ook rangorde – er een beperkt aantal natuurlijke ‘spelregels ‘is. Deze spelregels – of oer voorwaarden – heb ik niet verzonnen, ze zijn niet verzonnen. Ze waren er altijd al en zullen er altijd blijven.

De oer voorwaarden of spelregels

Om te kunnen bepalen wie hoogste in rangorde is, is het dus noodzakelijk te bepalen over welk onderwerp het gaat. Daarna wordt pas duidelijk wie hoogste in rangorde is. Wie dus het beste thuis is in dat onderwerp.

Degene die ‘hoogste’ blijkt te zijn, is NIET belangrijker dan degenen die dat niet zijn!

De hoogste in rangorde heeft aan twee eisen te voldoen.

Als eerste heeft hij de systemische plicht alles te delen wat hij weet over dit onderwerp. Ook heeft hij zijn ervaringen te delen. Als hij dat doet neemt de kennis over het onderwerp bij de andere systeemleden toe: het systeem groeit. Daarnaast hoort bij zijn rol dat hij bereid is ‘erop te gaan staan’ waarmee bedoeld wordt dat hij anderen die anders naar het onderwerp kijken of het anders interpreteren, meeneemt in zijn kijk. Meenemen in ‘zijn kijk’, is niet het overtuigen van anderen maar het toelichten op basis van kennis én ervaring.

Een voorbeeld

Een dirigent van een orkest.

Op de onderwerpen ‘leiden van het orkest’, dynamiek en ‘samenspel’ is een dirigent hoogste in rangorde. Als hij dat niet is…hebben ze de verkeerde aangenomen…

Hij heeft dus de repetitie te leiden, de dynamiek (wie zacht of luid spelen moeten) te bepalen en de overige systeemleden, de muzikanten, uit te leggen wat maakt dat hij het samenspel op zijn manier wil. Als een ander lid – bijvoorbeeld de voorzitter die tevens trompettist is – vindt dat het samenspel anders zou moeten gaan, mag hij dat vinden. Het is echter aan de dirigent te bepalen hoe het gaat: hij moet op zijn rangorde gaan staan.

De voorzitter is hoogste in rangorde op een ander onderwerp: het leiden van de vereniging. Dat is iets heel anders. Waarbij het ook nog zou zo kunnen zijn dat de voorzitter hoogste in rangorde is op het onderwerp ‘trompet spelen’. De hoogste in rangorde bepaalt dan hoe hij op zijn trompet blaast De dirigent bepaalt hoe dat in het orkest past.

De casus

Parodontitis is een vaak voorkomen fenomeen. Om die reden brengen veel mensen regelmatig een bezoek aan een mondhygiënist. Ik ook. Bij een bezoek bleken er meerdere opties te zijn om de problemen te verminderen of te verhelpen.

Met name rond 3 kiezen waren de problemen groot geworden. De mondhygiënist en ik bespraken – ieder vanuit zijn eigen rangorde -, de opties. De mondhygiënist is hoogste in rangorde op parodontitis en de aanpak ervan. Ik ben hoogste in rangorde op wat er met ‘mijn lichaam’ gebeurt. De mondhygiënist adviseert, ik besluit.

Optie 1: niets doen, frequent de mondhygiënist bezoeken en per keer zien wat de volgende stap zou zijn. Optie 2: Een zgn. flapoperatie. Deze kan nodig zijn bij hardnekkige gevallen van parodontitis. Als derde: de drie kiezen laten trekken. Deze laatste is de meest definitieve optie.

Omdat een mondhygiënist geen tandarts is en geen kiezen mag trekken, spraken we af dat de mondhygiënist deze opties naar de tandarts zou mailen, ik erover na zou denken en ik dan zou besluiten welke optie het voor mij zou worden. Het gaat immers om mijn lichaam: ik ben op dat onderwerp hoogste in rangorde. Ik heb dus de plicht ‘erop te gaan staan’, te doen wat bij mijn rol hoort. Omdat mijn verzekering zowel de flapoperatie als het trekken van de kiezen niet dekte, maakte de financiële component ook deel uit van mijn besluit.

Ik vroeg een offerte aan bij mijn tandarts. Die ik kreeg…voor het trekken van één kies.

Toen ik de tandarts belde en vroeg wat maakte dat ik geen prijsopgave kreeg voor 3 kiezen, bleek dat de mondhygiëniste het advies gewijzigd had: in plaats van 3 kiezen zou er maar één getrokken worden.

Hierbij bleek dat niet ‘mijn’ mondhygiënist het advies gewijzigd had. Dat was gedaan door de coördinator van de mondhygiënisten. Die had het advies gewijzigd van 3 naar 1. Dat advies werd naar de tandarts gemaild. Dat leek de coördinator beter. Als hij t.o.v. mijn mondhygiënist hoogste in rangorde is op ‘parodontitis, is daarop zich helemaal niets mis mee.

Waar het uit de bocht ging, was het feit dat niet erkend werd dat ik hoogste in rangorde op ‘mijn lichaam’ ben en blijf. Iemand – de mondhygiëniste of de coördinator – die het advies wijzigde had dat met mij horen te overleggen. Mocht het vanuit het onderwerp ‘aanpak Parodontitis’ beter zijn, dan bestaat de plicht dat met mij te delen: zij zijn immers hoogste in rangorde op ‘aanpak Parodontitis’

Hierdoor werd ook de systemische kracht Plek ernstig geschonden. Ik kreeg als mens en als ‘eigenaar van mijn lichaam’, geen Plek. In deze tekst beperk ik me tot de rangorde-verstoring.

En nu?

Misschien denk je nu; ‘wat is het probleem’?

Het probleem is dat mijn rangorde niet erkend werd. En ik geen Plek kreeg. En dat is om je eigen leven voluit te kunnen (Ibe)leven, noodzakelijk. Helaas komen dit soort voorbeelden regelmatig voor. Kijk maar eens in je eigen leven. Omdat het zo vaak voor komt, denken veel mensen dat het zo hoort. En dat is niet het geval. Het niet erkennen van iemands rangorde in welke vorm dan ook, leidt altijd tot een slechte sfeer, onmin of zelfs ruzie.

Ik nodig je uit eens ‘andersom te kijken’. Als er sprake is van ruzie of een slechte sfeer, vraag je dan eens af of er een rangorde issue zou kunnen spelen. Ik sluit niet uit dat je erachter komt dat dit heel vaak het geval is…

Er zijn op dit moment twee grote organisaties, instellingen die de rangorde op ‘eigenaarschap van het lichaam ‘regelmatig niet erkennen: de zorg en de overheid.

Ik nodig je uit eens in je eigen geschiedenis rond te kijken om te zien hoe het in jouw leven verloopt. Niet met de bedoeling met terugwerkende kracht mensen te gaan aanspreken of zo. Het is een uitnodiging eens anders naar jouw rol, jouw rangorde te kijken, te delen als je hoogste in rangorde bent en vanaf nu erop te gaan staan…

Veel plezier en sterkte daarmee.

De mondhygiëniste en de coördinator nodig ik uit zich te realiseren dat zijn niet hoogste in rangorde zijn op het onderwerp ‘juist communiceren’. Daar is nog wat te leren. Dat deelde ik al met hen.

En mijn kiezen?
Ik wacht of een herziene offerte van de tandarts.
Daarna zie ik weer verder….

Disclaimer

Vitamine HBS (Holistisch, Boeddhistisch en Systemisch), is de basis voor mijn leven én mijn werk. Deze manier van in het leven staan, geeft een andere kijk op leven én dood. En alles wat daartussen zit. Geen betere kijk dan velen hebben, geen slechtere, maar een andere. Voor mij wel dé juiste kijk!

Mijn teksten zijn nooit gericht op het overtuigen van wie dan ook, maar op het benoemen van mijn realiteit en het delen van mijn kijk op allerlei onderwerpen. Dat geldt voor alle teksten en inspiraties die ik schrijf. Ik verlang van niemand, verwacht het zelfs niet, dat mijn waarheid onderschreven wordt. Dat hoeft niet en het kan wellicht niet eens.

Ik nodig iedere lezer uit mijn tekst te lezen en daarvan niets klakkeloos aan te nemen. Tegelijkertijd nodig ik iedereen ook uit, deze niet zonder meer af te wijzen. Ik wens elke lezer toe dat het lukt mijn kijk en alle andere kijken open te beschouwen, te doorgronden, te wegen en op basis daarvan een eigen kijk te laten ontstaan. En op basis van die eigen kijk bewust in het leven te gaan staan.

Veel leesplezier.