Anders kijken naar onderwijs

Als je door een systemische bril naar het onderwijs kijkt, zijn zo’n beetje alle problemen snel verklaarbaar. En daarmee oplosbaar. Want als je anders naar zaken kijkt, zie je ook andere mogelijkheden. Die systemische kijk houdt in dat je de systemische basisprincipes herkent en daar op een juiste manier mee omgaat.

De belangrijkste uitgangspunten

Twee belangrijke uitgangspunten van het systemisch kijken, zijn het gegeven dat er in elk systeem een balans moet zijn tussen geven en nemen en dat elk systeemlid een plek moet hebben.

Van een systeem is sprake als er twee of meer mensen bij elkaar zijn. Een school is dus ook een systeem.

Geven & nemen

Rondom geven en nemen is het belangrijk te weten dat er niet gegeven kan worden als de ander niet wil nemen. Aan de oppervlakte lijkt vaak of er genomen wordt, maar als iemand niet intrinsiek wil ontvangen, dan wordt er weinig tot niets met het gegevene gedaan. Zonde van de energie van de gever. De nemer heeft onbewust net gedaan of hij wilde nemen. Ook weggegooide energie dus. Dit speelt op onbewust niveau. En daar zit het probleem. De meeste mensen zijn er zich niet van bewust. En zijn zich dus ook niet bewust van de oorzaak. Maar de gevolgen ervan zijn zeer goed waarneembaar. Dan gaan we aan de slag met de gevolgen en…..de oorzaak blijft bestaan. Weer weggegooide energie.

In het onderwijs is het aan de orde van dag. Leraren geven terwijl het maar zeer de vraag is of leerlingen willen nemen. Meestal niet. Leraren gooien dus bergen energie weg. Erg jammer, want de bedoelingen zijn zo goed. Gevolg is dus dat leraren onbewust door hun energie heen raken en een burn-out is geboren.

Plek

Tweede aspect is het uitgangspunt dat in elk systeem ieder systeemlid een plek moet hebben. Niet zomaar een plek, maar een juiste plek. Een juiste plek is een unieke plek. En daar schort het aan in ons onderwijssysteem. Kinderen krijgen geen unieke plek. Dat kan ook niet met zulke grote klassen. Wederom met alle goede bedoelingen zijn docenten bezig met een groep kinderen, maar zijn ze niet in staat elk kind een unieke plek te geven. Zoals gezegd komt dit door de te grote klassen, maar ook omdat binnen het onderwijs over het algemeen geen inzicht aanwezig is in de uitgangspunten van het systemisch werken. Zolang dit zo blijft, zullen de problemen binnen het onderwijs blijven bestaan. Burn-outs binnen lerarenkorps blijven dan ook bestaan, waardoor docenten het vak achter zich zullen gaan laten. En ook zullen lastige of moeilijke leerlingen blijven bestaan, omdat die jongeren geen unieke plek krijgen.

De weg

De oplossing is tweeledig. Op de eerste plaats inzicht opdoen in de systemische uitgangspunten. Niet alleen de leerkrachten, maar zeker ook de beleidsmakers en besluitvormers rondom het onderwijs. Want deze zullen op basis van die inzichten wezenlijke veranderingen binnen het onderwijs moeten doorvoeren. zie ook: Systemisch werken in het onderwijs.

Wij zijn graag bereid hierbij een rol te spelen. Om die reden verzorgen we workshops en opleidingen voor mensen die belangstelling hebben voor het systemisch werken. Voor ons staat het uitdragen van het systemisch werken bovenaan in de rangorde. Dit omdat wij ervan overtuigd zijn dat inzichten in en het toepassen van de uitgangspunten van het systemisch werken ervoor gaan zorgen dat er een betere maatschappij ontstaat. In een maatschappij waarin iedereen zich bewust is van de systemische principes en daarnaar gaat handelen, zijn gegarandeerd minder problemen.

De start

Een mooie start is het onderwijs! Want kinderen worden volwassenen, die wellicht weer kinderen krijgen en een rol in de maatschappij gaan spelen. Het uitdragen van het systemisch gedachtegoed en daarmee de verbetering van de maatschappij komt dan in een stroomversnelling. Wat ons betreft is dat geweldig mooi!!